+alt+ ") Nowe.focus() } function displayWindow11(src,s,w,s_img,w_img,alt,scrollbars) { if (Nowe) { if (ie4) Nowe.close(); else if (nn4) Nowe.closed; Nowe=null }; if( scrollbars == null ) scrollbars = "0"; str = ""; str += "resizable=0,"; str += "scrollbars=" + scrollbars + ","; str += "width=" + s + ","; str += "height=" + w + ","; if ( window.screen ) { var ah = screen.availHeight - 0; var aw = screen.availWidth - 0; var xc = ( aw - s ) / 2; var yc = 1; str += ",left=" + xc + ",screenX=" + xc; str += ",top=" + yc + ",screenY=" + yc; }; Nowe=window.open("", "",str); Nowe.document.write(""+alt+" +alt+ ") Nowe.focus() } function displayWindow12(src,s,w,s_img,w_img,alt,scrollbars) { if (Nowe) { if (ie4) Nowe.close(); else if (nn4) Nowe.closed; Nowe=null }; if( scrollbars == null ) scrollbars = "0"; str = ""; str += "resizable=0,"; str += "scrollbars=" + scrollbars + ","; str += "width=" + s + ","; str += "height=" + w + ","; if ( window.screen ) { var ah = screen.availHeight - 0; var aw = screen.availWidth - 0; var xc = 1; var yc = ( ah - w ) / 2; str += ",left=" + xc + ",screenX=" + xc; str += ",top=" + yc + ",screenY=" + yc; }; Nowe=window.open("", "",str); Nowe.document.write(""+alt+" +alt+ ") Nowe.focus() } function displayWindow13(src,s,w,s_img,w_img,alt,scrollbars) { if (Nowe) { if (ie4) Nowe.close(); else if (nn4) Nowe.closed; Nowe=null }; if( scrollbars == null ) scrollbars = "0"; str = ""; str += "resizable=0,"; str += "scrollbars=" + scrollbars + ","; str += "width=" + s + ","; str += "height=" + w + ","; if ( window.screen ) { var ah = screen.availHeight - 0; var aw = screen.availWidth - 0; var xc = ( aw - s ) / 2; var yc = 1; str += ",left=" + xc + ",screenX=" + xc; str += ",top=" + yc + ",screenY=" + yc; }; Nowe=window.open("", "",str); Nowe.document.write(""+alt+" +alt+ ") Nowe.focus() } //-->
    trwa ładowanie menu ...

Obserwacje pociągów TGV (Paryskie Dworce)


Jeśli będziesz kiedyś w Paryżu i jesteś miłośnikiem kolei, lub po prostu fanem TGV - nie zapomnij odwiedzić tych fantastycznych miejsc jakimi są kolejowe dworce. Wszystkie dworce w Paryżu (Paris Lyon, Paris Nord, Paris Montarnasse, Paris Austerlitz, Paris Est, Paris St Lazare) to dworce czołowe (oporowe), wiec zawsze zalegają tam jakieś ciekawe pociągi i oczywiście TGV. Jednak jednostki TGV można spotkać na czterech dworcach : Paris Gare de Lyon, Paris Gare Montarnasse , Paris Gare du Nord i Paris Est. Ponieważ powyższe dworce to początek czterech głównych ciągów linii dużych prędkości (LGV), więc odpowiednio na każdym z nich można spotkać te TGV, które obsługują dany ciąg linii.
i tak :

  • na dworcu Paris Gare de Lyon, można spotkać, te jednostki które jeżdżą na linii Paris - Lyon - Marsylia, czyli TGV PSE, TGV Duplex, jak i również TGV-Réseau
  • na Paris Gare Montparnasse, będącej początkiem linii Atlantyckiej spotkamy TGV Atlantique i ostatnio także TGV Duplex
  • na Paris Gare de l'Est, będącej początkiem linii LGV Est Européen spotkamy TGV POS, TGV-Réseau
  • zaś na Paris Gare du Nord, wszystkie te jednostki które jeżdżą na LGV Nord Europe, tj. TGV-Réseau, TGV-PSE, Thalys i Eurostar. Pod względem oferowanego menu, dworzec Nord jest więc chyba najciekawszym ze wszystkich, na jakich można spotkać pociągi TGV.

Wszystkie dworce w Paryżu zasadniczo składają się z dwóch stref : strefy Grandes Lignes obejmującej TGV i inne pociągi dalekobieżne, oraz części Banlieue obejmującej RER i linie pociągów podmiejskich (Transilien).

rok
 założenia 
 rok
 budowy
1
rok
elektry-
fikacji
2
ilość
 peronów
3  
 całkowita 
ilość
peronów
4
 całkowita
ilość
peronów
razem
z RER
  Opis  
  Paris Saint Lazare   1837 1889 1966 27 27 27+4 Pięciosegmentowa hala peronowa o łącznej szerokości 190 m, w której największa rozpiętość wynosi 54.6 m. Długość trapezowej hali wynosi od 100 do 170 m, i taka też część peronów znajduje się pod halą. Perony mają długość 200 m, a kilka 300 m.
  Paris Montparnasse   1839 1960/1990 1937 24 28 28 Perony dworca przykryte stropem, zaś na górze budynki biurowe, przestrzenie dla podróżnych, oraz Ogród Atlantycki. Pod stropem, zadaszeniem znajduje 366 m część peronów, a 16 skrajnych peronów ma długość 480 m.
  Paris Austerlitz   1840 1866 1926 20 20 24 280 m hala peronowa o rozpiętości 52.6 m i dodatkowo dwie mniejsze hale boczne o łącznej szerokości wynoszącej 109 m. Pod halą znajduje się 86 m część peronów, a większość peronów ma długość 400 m.
  Paris Nord   1846 1865 1955 19 26 30+4 Trójprzęsłowa hala peronowa rozpiętości 69 m i długości 195 m podparta kolumnami w odległości 34.5 m, oraz dwie hale boczne. Łączna szerokość hal to 135 m. Pod halą znajduje się 140 m część peronów. Wszystkie perony o długości 400 m. Cześć podmiejska (Banlieue) dworca to 7 peronów z boku hal, częściowo zabudowane i pod zadaszeniami.
  Paris Lyon   1849 1900 1950 22 22 28 Podwójna hala peronowa o rozpiętości 2 x 44 m. Hala ma długość 190 m, a bezpośrednio pod halą znajduje się 156 m część peronów. Dodatkowo obok hali znajduje się 10 peronów pod zwykłymi zadaszeniami. Początek tych peronów znajduje się w odległości 160 m od początku peronów znajdujących się pod halą. Wszystkie perony mają długość 400 m.
  Paris Est   1849 1931 1962 29 29 29 Wszystkie perony pod zadaszeniami (wiatami), a początek peronów pod symboliczną halą. 8 peronów ma długość 400 m, a reszta 300 m.

1) - dotyczy roku, w którym wybudowano tą część dworca lub hali peronowej, która zachowała sie do dnia dziesiejszego
2) - kolorem niebieskim zaznaczono elektryfikacje 25 kV 50 Hz, a czerwonym 1500 V DC
3) - ilość peronów w głównej hali peronowej dworca
4) - ilość peronów bez podziemnych peronów szybkiej kolei RER

Paris Gare du Nord


Paris Gare du Nord powstał w 14 czerwca 1846 roku i założony został przez towarzystwo kolei północnej - Compagnie du Chemin de fer du Nord. Dworzec stał się początkiem nowo wybudowanej linii do Lille, Dunkerque, Valenciennes oddanej do eksploatacji w tym samym roku.
Początkowo był to skromny budynek i hala peronowa przykrywająca 4 perony.
W 1860 dworzec okazał się za mały, został wiec zburzony by od podstaw zbudować zupełnie nową konstrukcję. Nowy dworzec zaprojektowany przez francuskiego architekta Jacquesa Hittorff budowany został w latach 1861 - 1865. Główna fasada w kształcie łuku tryumfalnego, powstała z grubych kamiennych bloków, zdobiona jest 23 posągami przedstawiającymi miasta obsługiwane przez towarzystwo kolejowe. Najbardziej majestatyczne posągi, te które koronują budynek, ilustrują międzynarodowe połączenia (Frankfurt, Amsterdam, Warszawa, Bruksela, Londyn, Wiedeń, Berlin, Kolonia) podczas gdy połączenia krajowe wyrażone są w skromniejszych posągach kładzionych na fasadzie. Te posągi to ilustracje połączeń do : Beauvais, Lille, Amiens, Rouen, Arras, Lion oraz Douai, Dunkerque i Calais, Valenciens. Hala peronowa o rozpiętości 69 m i długości 195 m przykrywała wówczas 8 peronów. Hala podzielona jest na trzy przęsła, nawy (konstrukcja Hittorfa) podparte kolumnami w odległości 35.5 m. Kolumny wytapiane były w szkocji, jedynym kraju w którym wytapiano tak grube kolumny. Podobnie jak pozostałe paryskie dworce, Gare du Nord szybko stał się zbyt mały na potrzeby rosnącego ruchu pasażerskiego. W 1884 roku dobudowano 5 dodatkowych torów, które podczas całkowitej przebudowy wnętrza dworca w 1889 roku, przykryto dodatkową, boczną halą peronową. Perony z tej części hali stały się później peronami dla pociągów podmiejskich. W latach 1906 - 1908 powstały stacje metra i zaczątek podziemnego kompleksu handlowego. W 1931 dobudowano dodatkową halę boczną z 4 peronami (obecnie perony Eurostar) i dodatkowo dwa perony obok drugiej dodatkowej hali. Trzy hale mają rozpiętość więc 135 m i przykrywają 20 peronów.
Dworzec zelektryfikowano w 1955 roku, a w 1960 rozbudowano go o 7 dodatkowych peronów tworzących strefę przeznaczoną dla połączeń podmiejskich (nazwana później jako Banlieue). Perony tej części dworca przykryte są już zwykłymi zadaszeniami - wiatami, które później zostały częściowo zabudowane i na których obecnie znajdują się przystanki autobusowe i parking.
W 1977 przebudowano część podziemną dworca dla nowo uruchomionej lini RER B, oraz przyszłej RER D.
W takim kształcie dworzec przetrwał do dnia dzisiejszego. W 2001 r. w ramach remontu strefy podmiejskiej Banlieue, zbudowano też dwie przeszklone hale dworcowe (2x23 m), która stała się głównym wejściem do dworca, z którego szybko można się dostać do strefy Grandes Lignes, Banlieue, RER, metra, oraz peronów Gare de Magenta.


Paris Gare du Nord Paris Gare du Nord  Paris Gare du Nord    
 widok od rue de Dunkerque  

Dworzec Paris Gare du Nord jest bardzo duży i okazały. Jedna duża hala peronowa i wybudowane później dwie mniejsze, boczne. Jedna hala boczna w całości zarezerwowana jest dla peronów eurostar, w pozostałych dwóch znajduje się strefa Grandes Lignes, a obok niej, już poza halą peronową perony strefy Banlieue ze świeżo odnowioną halą dworcową.
Dodatkowo do dworca Nord należy również część podziemna linii Rer B i D i Rer E, które znajdują się na dworcu Magenta.

Paris Gare du Nord   Paris Gare du Nord    
  Nowo zbudowana hala strefy Banlieue.        
  Jej nowoczesny wygląd zewnętrzny,
  bogate i przyszłościowe wyposażenie
  wnętrza (kompleks informacyjno-handlowy)
  sprawia iż powoli zyskuje miano
  zasadniczej części dworca.
Paris Gare du Nord   Paris Gare du Nord    
 Widok z parkungu
 i przystanków autobusowych
Paris Gare du Nord   Paris Gare du Nord    
 Wejście do hali strefy Banlieue.        
Paris Gare du Nord   wnętrze Paris Gare du Nord - Banlieue      
Paris Gare du Nord   Paris Gare du Nord  

Dworzec zelektryfikowany napięciem 25 kV i w raz dworcem Magenta ma w sumie 36 peronów, z czego :

  • 2 (numeracja 1-2) to perony techniczne, niedostępne dla podróżnych
    (bez tych peronów dworzec oficjalnie ma wiec 34 perony)
  • 4 (numeracja 3-6) to perony dla pociągów Eurostar - dostępne tylko dla podróżnych zamierzających odbyć podróż tymże pociągiem - wiec, dla szarych podróżnych nie dostępny. (peron nr 6 znajduje się już pod główną halą peronową)
  • 15 (numeracja 7-21) to perony Grandes Lignes. Trzy pierwsze (7,8,9) na ogół zarezerwowane są dla pociągów Thalys, zaś reszta dla TGV i częściowo dla innych pociągów dalekobieżnych.
    Perony pod główną halą peronową to od 6 do 18, zaś w bocznej hali od 19 do 21.
  • 7 (numeracja 30-36) to perony części Banlieue dworca Nord, skąd odjeżdżają pociągi podmiejskie. Wstęp na tą część dworca odbywa się po skasowaniu biletu i przejściu bramek (takich jak do metra i RER)
  • 4 (numeracja 41,43 i 44,42) dla pociągów RER B i RER D.
    Te perony znajdują się pod ziemią i stanowią podziemna część dworca Nord. Ze znajdujących się obok siebie peronów 41 i 43 odjeżdżają RER D w kierunku Orry-la-Ville (peron 41) i RER B w kierunku Aeroport CDG, zaś z 44 i 42 odpowiednio RER D z kierunku do Melun i RER B w kierunku do Orly.
Wszystkie te perony, za wyjatkiem peronów Eurostara połaczone są podziemnym tunelem - oczywiscie perony części Banlieue odgrodzone są bramkami.

Dworzec Paris Gare du Nord ma 4 poziomy. Na poziomie zerowym znajdują się tory strefy Grandes Lignes i Banlieue. Poziom -1 to część gdzie znajdują się sklepy. Poziom -2 to hala strefy RER, gdzie znajdują się kasy, punkty informacyjne, oraz wejścia na perony RER B i D. Na poziomie -3 znajdują się tory RER D i B. Najniżej znajdują się perony RER E. Dworzec RER E Gare de Magenta zawiera 4 perony o numeracji 53,51 i 52,54.

Paris Gare du Nord Paris Gare du Nord  wnętrze Paris Gare du Nord      
 hala strefy Grandes Lignes  
 i nowo zbudowana Banlieue  
Paris Gare du Nord Paris Gare du Nord    
Główna hala peronowa  
i dwie boczne - Grandes
Lignes
(po prawej perony
eurostar)  
Paris Gare du Nord Paris Gare du Nord      
Główna hala peronowa
perony 6 - 18.

Warunki do fotografowania :

Wewnątrz hali stosunkowo dobre, ponieważ słońce lubi się przebijać przez oszklone części hali. Poza halą, ze względu na to iż nie ma tam dodatkowych zadaszeń warunki do fotografowania są idealne.
Przykłady : 1, 2
Jednak należy pamiętać o tym, że korzystne słońce występuje tylko do godziny 10-tej. Potem jest już pod słońce i wtedy możemy już tylko robić zdjęcia z drugiej strony, czyli przyjeżdżające lub odjeżdzające TGV.
Przykłady : 1, 2, 3

Paris Gare du Nord Paris Gare du Nord      
i całe bogactwo TGV, Thalys, Eurostar ...  

więcej zdjęć Paris Gare du Nord :

Grandes Lignes
Banlieue - nowa hala dworca


Paris Gare Montparnasse


Dworzec Paris Montparnasse przede wszystkim znany jest ze spektakularnej katastrofy jaka wydarzyła się 23 października 1895. Wtedy pociąg relacji Granville - Paris z powodu awarii hamulców przebił 125 cm ścianę dworca, a parowóz wraz z tendrem runął na 10 m niżej ulicę...
Dworzec powstał 1839 roku i był początkiem nowo zbudowanej linii Paris - Charters - Le Mans, oraz Paris - Granville. Dworzec projektowany był przez Victora Lenoir i miał hale peronową skonstruowaną przez Fauconniera. Niestety w 1940 roku, na skutek burzy uległa ona katastrofie. Nowa hala o zmienionej konstrukcji powstała kilka lat później, jednak ze wzgledu na kolejna rozbudowę dworca ową halę zburzono, a na to miejsce w 1858 powstały dwie hale o rozpiętości 40 m. Elektryfikacje dworca przeprowadzono w 1937 roku. Dworzec w takim stanie przetrwał do 1960 roku. Wtedy został zburzony, a całą okolice poddano kompleksowej przebudowie. Na miejscu dworca zbudowano wieże Montparnasse (paryski 56 piętrowy drapacz chmur), a nowy dworzec, wkomponowany w otaczającą zabudowę mieszkalno - usługową, zaprojektowany przez architektów Baudoina, Cassana de Marien, Lopeza i Saubot, powstał 100 m dalej. Nowy dworzec miał 24 perony pod zwykłymi zadaszeniami, wiatami. W 1990 roku wraz z inauguracją linii dużej prędkości TGV Atlantique, dworzec został poddany kolejnej przebudowe. Uzyskał między innymi nową fasadę, wykonaną ze szkła, nazwaną Porte Océane, która pozwala lepiej wyróżnić budynek w otaczającej architekturze, oraz betonową płytę przykrywającą część peronów na której zlokalizowano halę dworcową (Pasteura), budynek biurowy, oraz ogród Atlantycki. Obok dworca Montparnasse zbudowano też dworzec Vaugirard z 4 peronami i niewielkim budynkiem dworcowym stanowiący cześć dworca Paris Montparnasse 3.


Paris Montparnasse Paris Montparnasse 2 

Dworzec Paris Gare Montparnasse w kategorii dworców TGV, pod względem ilości i długości peronów to absolutny rekordzista - posiada 28 peronów, a długość 16 z nich to prawie 480 m. (długość podwójnego składu TGV Atlantique)
Dzieli się na dwie, a właściwie to na to na trzy zasadnicze części.

  • Montparnasse 1 (porte Océane) - gdzie znajduje się nowoczesna hala dla podróżnych z kompleksem sklepów połączonych z podziemną częścią metra (poprzez 9 km/h ruchomy chodnik) i perony o długości jednej jednostki TGV Atlantique.
    Perony są pod ziemią, przykryte Ogrodem Altantyckim (Jardin Atlantique) tworząc wspaniałe miejsce dla wypoczynku.
  • Montparnasse 2 (gare Pasteur) - dobudowany 1960 i będący przedłużeniem Montparnasse 1.
    Perony tej części dworca, podobnie jak Montparnasse 1 częściowo znajdują się pod ziemią - pod halą Montparnasse 2 zwaną halą Pasteura, ulicą Pasteura i budynkiem. Hala Pasteura znajduje się dokładnie w miejscu w których połączone są dwie jednostki TGV Atlantique.
    W niektórych rozkładach można się spotkać z określeniem Paris Gare Montparnasse 12 - znaczy to tyle iż można się spodziewać podwójnego TGV Atlantique, w którym jedna część jednostki będzie się znajdować w części Montparnasse 1, a druga początek której przypadnie pod halą Pasteura, w części Montparnasse 2. 3 wagony i głowica napędowa tegoż składu będzie się znajdować już poza częścią podziemną.
    Perony Grandes Lignes, mają numeracje od 1 - 10 i od 18 - 24. TGV Atlantique mogą się znajdować na peronach 1 - 9 i 18 -24, bo tylko one maja długość 480 m.
    Perony pociągów podmiejskich, do których wstęp odbywa się tylko po skasowaniu biletu i przejściu bramek (takich jak do metra i RER) mają numeracje 11 - 17.
  • Montparnasse 3 (Vaugirard) - to część dworca dla pociągów odjeżdżających w kierunku Granville. Usytuowana obok zasadniczego kompleksu peronów Montparnasse 12 i na 'wysokości' końcowej części peronów Montparnasse 2.
    Ta częśc dworca zawiera 4 perony o numeracji 25-28.

Dworzec Paris Montparnasse w sumie składa się z pięciu poziomów. Poziom zerowy to poziom ulicy, gdzie jest główne wejście Porte Oceane. Tory znajdują się o dwa poziomy wyżej, czyli +2, zaś na poziomie +1 znajdują sklepy i restauracje. Najwyższy poziom, +2 to hala Pasteura, będąca częścią dworca Montparnasse 2, gdzie znajdują się wejścia na perony 1-24. Poziom najniższy to poziom -1, tu znajdują się wejścia do metra 4,13 oraz znajdujących się dalej linii nr 4 i 13. Tory metra znajdują się o poziom niżej.

Paris Montparnasse Paris Montparnasse 1     
Hala główna Porte Oceane
(z placu gdzie znajduje się
wieża Montparnasse)
Paris Montparnasse Paris Montparnasse 1     
Hala główna
Paris Montparnasse Paris Montparnasse 2     
wejście do Hali Pasteura
Paris Montparnasse perony Paris Montparnasse 2     
Paris Montparnasse 3 Paris Montparnasse 3 (Vaugirard)      

 Paris Gare Montparnasse 1,2 Wyjście do hali Pasteura i ogrodu Atlantyckiego 2006.07.16, 15h38 Paris Montparnasse Paris Montparnasse 12
wyjście do Hali Pasteura
(ogródu Atlantyckiego)
 2006.07.13, 15h18  2006.07.13, 15h28 Jardin Atlantique (ogród Atlantycki)
(nad Montparnasse 2)

Paris Gare Montparnasse Paris Gare Montparnasse
widok z wieży Montparnasse
na zdjęciu widoczny jest główne wejście Porte Oceane
ogród Atlantycki (pod nim, w tunelu - Montparnasse 1)
zadaszenia hali Pasteura (poczatek Montparnasse 2)
budynek Montparnasse 3 i perony Montparnasse 2


Warunki do fotografowania :

Perony dworca Montparnasse w znacznej długości przebiegają w tunelu - pod względem warunków fotograficznych, więc nie najlepszy, zwłaszcza że sztuczne światło miesza się z naturalnym, jakie wpada z prześwitów. Jedynym sposobem na zrobienie udanych zdjęć jest udanie się na sam koniec peronów. Idealnym punktem do polowania jest tutaj peron 2 i 3 a to ze względu na fakt, iż jest on dłuższy od pozostałych i otwiera nam pole na 7 torów (3-9) gdzie zwykle zalegają tam jakieś TGV. Idealna godzina fotografowania to od 13-tej do ok. 16-tej, wtedy słońce oświetla TGV i jest szansa na takie zdjęcia : 1, 2, 3

Paris Gare Montparnasse Paris Gare Montparnasse 1
zawsze zalega tam cała masa
TGV Atlantique
Paris Gare Montparnasse Plan Paris Gare Montparnasse
na podstawie ulotek SNCF
Gare Montparnasse - uklad torowy Układ torowy Paris Gare Montparnasse  

Paris Gare Montparnasse Paris Gare Montparnasse
i słynna katastrofa pociągu
Francuskiej Kolei Zachodniej    
relacji Granville - Paris
z 23 października 1895 z
Paris Gare Montparnasse Paris Gare Montparnasse
jeszcze sprzed zabudowy jaka  
miała miejsce w 1990 r.
skan : Jacek Wesołowski
Paris Gare Montparnasse Paris Gare Montparnasse
rok 1990
fot. AREP

więcej zdjęć :
Paris Montparnasse : 1
Jardin Atlantique : 1, 2, 3


Paris Gare de Lyon


Paris Gare de Lyon oficjalnie powstał w 1849 roku, jako początek linii Paris - Melun i dalej do Dijon oddanej do eksploatacji 2 lata później. Początkowo był prowizoryczny drewniany budynek, ponieważ trwał jeszcze spór między rządem Francji a kompanią Chemin de Fer de Paris a Lyon co do ostatecznego umiejscowienia dworca. Przewoźnik miał nadzieję wybudować dworzec bliżej centrum miasta, w pobliżu Place de La Bastille, jednak ostatecznie dworzec zachował swoją pierwotną lokalizację. Drugi, docelowy dworzec zaprojektowany przez François-Alexis Cendrier otwarto w roku 1855. Ze względu na okolice Sekwany i ewentualne z tym problemy, budynek i tory został podniesiony na wysokość 6 - 8 m. Dworzec posiadał 5 peronów przykrytych klasyczną halą peronową o długości 220 m i 42 m wysokości. W czasie wydarzeń Komuny Paryskiej dworzec został częściowo zniszczony przez pożar, jednak całkowicie odbudowano go w 1871 roku.
Z okazji światowej wystawy (l'Exposition universelle) jaka odbyła sią w Paryżu w 1900 roku dworzec poddany został zasadniczej rozbudowie wg projektu Marius Toudoire. To właśnie tej rozbudowie zawdzięczamy obecny wygląd dworca, wraz z jego wystrojem wnętrza hali, z jej charakterystycznymi freskami i herbami. Przebudowano i dobudowana drugą hale peronową, tym samym zwiększając ilość peronów z 5 do 13. Dwie symetryczne hale mają rozpiętość 88 m, a długość 190 m. Dobudowano również fasadę wraz z charakterystyczną 67 m wieżą zegarową. Sam zegar ma 6.5 m średnicy, a jego wskazówki odpowiednio 2.8 i 4 m. (Zegar odmierzał czas do 26 grudnia 1999, kiedy miała miejsce zamieć śnieżna. Wtedy wieże poddano remontowi i 15 lutego 2005 zegar ruszył ponownie, napędzany swoim oryginalnym mechanizmem). W tym samym roku, z racji oddanej do użytku pierwszej linii metra, przebudowano też część podziemną dworca.
Dworzec praktycznie w nie zmienionej konstrukcji przetrwał do 1960 roku, a jedyną zmianą było jego elektryfikacja, która miała miejsce w 1950 roku. W 1960 roku całkowicie zburzono zachodnią fasadę dworca wraz przyległą halą Bercy, by tym samy umożliwić budowę podziemnej części szybkiej kolei miejskiej RER. (Linia RER A oddano do eksploatacji w grudnia 1977 roku). W tych latach powstały też dodatkowe perony, wraz z przyległą do nich halą Méditerranée, znajdującą się obok głównej hali peronowej. Początkowo było to 5 peronów, zaś kolejne pięć powstało w 1981 roku, z chwilą inauguracji pierwszej linii dużej prędkości z Paryża do Lyonu.
Przy okazji historii tego dworca, warto tez wspomnieć o największym wypadku w historii francuskiej kolei jaki miał miejsce w podziemnej części RER B 27 czerwca 1988. Pociąg podmiejski, z powodu uszkodzonych hamulców wjechał na stojący skład RER w wyniku czego zginęło 56 pasażerów, a 55 zostało rannych. Upamięmiętnieniem tej tragedii jest pomnik umiejscowiony na peronie 2,4 RER D, w którym wydarzył się ten wypadek.



Paris Gare de Lyon Paris Gare de Lyon  
Paris Gare de Lyon Paris Gare de Lyon  

Dworzec o dużej powierzchni. Podwójna hala peronowa zawierająca 12 peronów (numeracja A, C, D, E, G, H i I, J i K, L i M, N) i dodatkowo (obok hali) 10 peronów Méditerranée. (numeracja 5 i 7, 9 i 11, 13 i 15, 17 i 19, 21 i 23).
Obok nich znajduje się hala Méditerranée.
Podziemnej części dworca znajdują się 4 perony RER D i 2 perony RER A.
Elektryfikacja - 1500 V.
Dworzec ma pięć poziomów. Na poziomie zerowym, pod halą peronową znajdują się tory części naziemnej. Na poziomie -1 znajduje się podziemna hala z wyjściami na perony A - N, perony Méditerranée oraz część handlowa z kompleksem sklepów i butików. Poziom -2 to hala części RER z wyjściami na perony 1,3 i 2,4 RER D, oraz RER A i metro nr 14. Hala jest dość pokaźnej powierzchni, zawiera kasy, punkty informacyjne, a także sklepy. Na poziomie -3 znajdują się perony RER D, a poziom niżej, czyli -4 RER A i linia bezobsługowego metra 14 która jest umiejscowiona niżej niż tory RER A.
Dworzec z klimatem - ciekawy obiekt architektoniczny, wewnątrz hali stylowa restauracja, z zapraszającym wejściem i bogato zdobionym wnętrzem, palmy - słowem, można tam wypocząć.
Główne wejście dworca w 2007 roku, kosztem parkingu i ulicy zostało przebudowane tworząc bardzo przytulny plac i przyjemne miejsce dla podróżnych.

Paris Gare de Lyon Paris Gare de Lyon  
widok na hale peronową  
(perony A, C, D, E, G)
Paris Gare de Lyon Paris Gare de Lyon  
widok na hale peronową  
(perony H i I, J i K, L i M, N)
Paris Gare de Lyon Paris Gare de Lyon  
widok na hale peronową  
(perony A, C, D, E, G)
Paris Gare de Lyon Paris Gare de Lyon  
widok na hale peronową  
po prawej (za Duplexem) Hala Méditerranée  
Paris Gare de Lyon Paris Gare de Lyon  
widok na perony
i hale główną peronową  
Paris Gare de Lyon Paris Gare de Lyon  
Hala Méditerranée  
Paris Gare de Lyon Paris Gare de Lyon  
Hala Méditerranée
i perony 5 i 7, 9 i 11, 13 i 15, 17 i 19, 21 i 23  
Paris Gare de Lyon i hala łączaca perony A-N z 5 - 23
gdzie znajdują sie kasy  
Paris Gare de Lyon Plan Paris Gare de Lyon
na podstawie ulotek SNCF

Warunki do fotografowania :

W hali nawet niezłe, a jeśli słońce przebija się z korzystnej strony, to możemy liczyć na całkiem przyzwoite ujęcia : 1, 2
Natomiast poza halą perony mają zadaszenia, dlatego tu raczej nie uda nam się zrobić dobrego zdjęcia, a co najwyżej takie gnioty : 1, 2
Z kolei na końcach peronów jest stosunkowo ciasno i żeby zrobić dobre zdjęcie trzeba zaryzykować przejście peronów i dalej na podsypkę, wtedy można zrobić coś takiego : 1, 2, 3


Paris Gare de l'Est


Dworzec Paris Est został otworzony w 1849 przez Towarzystwo kolei Paris - Stasbourg (Le Chemin de Fer de Paris a Strasbourg) W tym właśnie roku oddano do eksploatacji linię do Nancy, a w dwa lata później do Stasbourga. Dworzec został zaprojektowany przez François-Alexandre Duquesney a wykonany przez inżyniera Pierre Cabanel de Sermet. Początkowo miał on tylko dwa perony, przykryte dużą halą. Ta najstarsza część budynku odpowiada obecnej hali odjazdów pociągów dalekobieżnych (zachodnia część dworca). Prace rozpoczęto w roku 1847, a trzy lata później oficjalnego otwarcia nowego dworca dokonał Napoleon III. Początkowo nosił on nazwę Embarcadere de Strasbourg, lecz już w 1854 r. zmieniono ją na Gare de l'Est. W tym czasie, po otwarciu linii Paris - Mulhouse liczba peronów powiększono do czterech. Całość przykryta była klasyczną, jak na owe lata, hala peronową.
4 października 1883 z dworca odjechał pierwszy ze słynnych pociągów Orient Express relacji Paryż – Konstantynopol.
Poważna zmiana koncepcji rozbudowy dworca nastąpiła w 1900 roku. Postanowiono przebudować nieco halę - przede wszystkim skrócono tory, tak aby docierały tylko na koniec hali. Ciekawostka i dowodem świadczącym, że kiedyś tory przebiegały pod halą peronową, jest symbol 0 km - początku linii, który obecnie znajduje się w budynku hali dworcowej. Ostatecznie dworzec rozbudowywano w latach 1924 - 1931 symetrycznie dokładając tory wraz peronami. Przebudowa ta pociągnęła za sobą znaczne zmiany w zabudowie dzielnicy, a Dworzec Wschodni uzyskał obecną formę. Po zasadniczej przebudowie okolicy dworzec rozbudowano do aż 30 peronów, przylegających do hali peronowej. Perony nie są wiec przykryte halą peronową, a zwykłymi zadaszeniami. Sam budynek dworca to dwie bliźniacze budowle, hale Saint-Martin oraz Alsace w holach których znajduje się monumentalne malarstwo Alberta Hertera o wymiarach 12 na 5 m, z 1926 upamiętniające wydarzenie mobilizacji żołnierzy jaka miała miejsce na dworcu w 1914 roku. Obraz usunięto w marcu 2006 i przewieziono do muzeum kolejnictwa w Miluzie, w celu wykonania prac renowacyjnych. Na swoje miejsce wrócił w 2008 roku.
Na szczytach budowli znajdują się monumentale posagi, z napisem - Strasbourg (na budowli z halą Alsace) oraz Verdun (na budowli z halą Saint-Martin) symbolizujące połączenia do tych miast. Między halami Saint-Martin, a Alsace znajduje się hala Central w której znajdują się wejścia do stacji metra 4,5,7. Warto też wspomnieć, że między halami znajduje się też ekskluzywny hotel Paris Est. Ceny od 150 Euro za dobę...
Dworzec zelektryfikowano w 1962 roku. Jest on absolutnym rekordzistą, jeśli chodzi o ilość peronów umiejscowionych w tym samym sektorze i na tym samym poziomie. 8 skrajnych peronów ma długość 400 m, a pozostałe 300 m.


Dworzec Paris Est stał się dworcem TGV od 2 lipca 2006 roku, kiedy zmodernizowane jednostki TGV Réseau w ilości 4 par dzienne, regularnie zaczęły obsługiwać połączenie Paris Est - Luxembourg. Połączenie realizowane było jeszcze klasyczną linią przez Metz (Vmax=160 km/h) i miało na celu promocje LGV Est Européen, oraz nowego stylu TGV, jakim są zmodernizowane TGV. Pełny wysyp TGV nastapił 10 czerwca 2007, kiedy dworzec oficjalnie stał się początkiem nowej linii dużej prędkości LGV Est Européen. Na tym dworcu można spotkać przede wszystkim nowe jednostki TGV - POS, oraz zmodernozowane TGV Réseau.
Pewną ciekawostką jest fakt, że na tym dworcu można też spotkać niemieckie składy ICE3M, obsługujące połaczenia relacji Paris Est - Franfurt. Dworzec Paris Est jest wiec pierwszym i jedynym Paryskim dworcem do którego docierają niemieckie pociągi dużej prędkości. To samo tyczy się LGV Est Européen, pierwszej linii dużej prędkości we Francji, obsługiwanej przez inne jednostki niż TGV.
Dworzec ma 29 peronów o numeracji od 2 do 30 (peron 1 jest krótkim peronem technicznym). Perony 12 - 23 należą do strefy podmiejskiej Reseau ile-de-France. Wstęp na te perony możliwy jest wiec po przekroczeniu bramek. Perony podwójnych składów TGV to te o długości 400 m, czyli 4 - 7, oraz 25 - 28. Przed oddaniem do eksploatacji LGV Est, dworzec poddany został gruntownej modernizacji. Odnowiono budynek dworca, perony, podziemne przejścia oraz stacje metra.
Dworzec zelektryfikowany jest napięciem 25 kV.

Paris Gare de  l'Est Paris Gare de l'Est  
Wejście do hali Alsace
Po prawej hotel Paris Est
Paris Gare de  l'Est Paris Gare de l'Est  
Wejście do hali Saint-Martin
Paris Gare de  l'Est Paris Gare de l'Est  
i widok od strony peronów
Paris Gare de  l'Est Paris Gare de l'Est  
Hala peronowa
Paris Gare de  l'Est Paris Gare de l'Est  
Hala Saint-Martin
Widok od hali peronowej
Paris Gare de  l'Est Paris Gare de l'Est  
Hala Saint-Martin
Po prawej wejście do hali Central
stacji metra 4,5,7
Paris Gare de  l'Est Paris Gare de l'Est  
Hala Central
i wejście do stacji metra 4,5,7
Paris Gare de  l'Est Paris Gare de l'Est  
Hala Alsace
Paris Gare de  l'Est Paris Gare de l'Est  
i TGV Réseau 503 relacji Paris Est - Luxembourg
To pierwsze połączenie z dworca Est realizowane
przez TGV jeszcze przed uruchomieniem LGV Est Européen
i zarazem przykład relacji TGV, w którym jednostka
jedzie tylko i wyłącznie po klasycznej linii (Vmax=160 km/h)
07/2006
Paris Gare de  l'Est Paris Gare de l'Est  
TGV-POS oraz niemieckie ICE3

Pozostałe dworce (Aeroport CDG TGV, Marne la Vallee Chessy TGV, Massy TGV)

Poruszając temat Paryskich dworców, na których zatrzymują się jednostki TGV, wypada wspomnieć też o dworcach które znajdują się na przedmieściach tego wielkiego miasta, leżące już bezpośrednio na liniach dużej prędkości - LGV. Te dworce to odpowiednio Aeroport CDG TGV i Marne la Vallee Chessy TGV leżące na LGV Interconnexion i Massy TGV położonym na początku LGV Atlantique.
Wszystkie te dworce są dworcami przelotowymi, ze skromną (max 4) ilością peronów - wiec jeśli wybieramy się tam w ciemno z nadzieją, że spotkamy tam jakiegoś TGV to wielce prawdopodobną rzeczą będzie fakt, iż zastaniemy tam puste perony ... ponieważ na tych dworcach zatrzymuje się stosunkowo mało TGV, a ponadto czas postoju tych pociągów jest na ogół nie dłuższy niż 5 min. Puste perony oczywiście też są ciekawe, choćby z faktu iż można tam zobaczyć kantony LGV - osobliwą rzecz na LGV.

Aeroport CDG TGV

Dworzec położony jest sercu lotniska Aeroport Charles de Gaulle, Można powiedzieć, że jest on integralną częścią 2 terminalu (połączenie z terminalem 2E i 2 F jest poprzez ruchomy chodnik). Dworzec jest bardzo nowoczesny i funkcjonalny. Tory głównego szlaku LGV Interconnexion usytuowane są w wykopie, a całość wraz z 4 peronami TGV i 2 peronami RER znajdujących się obok TGV, przykryta jest stalowo szklaną konstrukcją. Na dworcu można spotkać TGV-Atlantique, TGV-Reseau, TGV-Duplex oraz Thalys.

Aeroport CDG Aeroport Charles de Gaulle TGV  
Po lewej perony RER B
Na zdjeciu widoczne tory przelotowe,  
a obok nich podwójne perony
Aeroport CDG Aeroport Charles de Gaulle TGV  
Hala główna


Marne la Vallee Chessy TGV

Podobnie jak w przypadku Aeroport CDG TGV, dworzec Marne la Vallee Chessy wybudowano specjalnie pod konkretny obiekt. Aeroport CDG wybudowano pod kątem lotniska i szybkiej komunikacji między Paryżem i pozostałymi miastami Francji (dla przykładu - czas przejazdu z Aeroport do Lille to tylko 49 min) a Marne la Vallee Chessy oczywiście z racji znajdującego się tuż obok Dislaynd Parku. Owy obiekt z pewnością przyczynia się do powiększenia kasy SNCF, bo bezpośrednie pociągi z Brukseli czy Londynu do Eurodisnalyandu są bardzo popularne. Układ torów i peronów, jak na dworzec usytuowanym bezpośrednio na LGV jest bardzo nietypowy. Nie jest to klasyczny układ dwóch peronów, znajdujących się po obu stronach głównego szlaku LGV, biegnącego w tunelu (np. Satolas TGV, Lille Europe), odgrodzony od peronów ekranem (Avignon TGV) lub nawet nie, tak jak ma to miejsce na TGV Haute Picardie. Dworzec Marne la Vallee Chessy jest trochę inny, albowiem główny szlak nie biegnie przez środek dworca, a obok niego. Odpowiednio tor 1 biegnie w tunelu z jednej strony, a tor 2 z drugiej strony dworca. Trzy perony znajdują się wiec pomiędzy dwoma torami LGV. Powodem takiego właśnie projektu był fakt, iż niektóre TGV (przede wszystkim Thalys i Eurostar) na tym dworcu kończą lub zaczynają swój bieg. Marne la Vallee Chessy może być więc jedyną nieprzelotową stacją na linii dużej prędkości. Obok trzech peronów zawiera tez małą bocznicę mogąca pomieścić 3 podwójne jednostki TGV.

Marne la Vallee Chessy Marne la Vallee Chessy  
Marne la Vallee Chessy Marne la Vallee Chessy TGV  
Hala i perony (4,5,6)
Marne la Vallee Chessy Marne la Vallee Chessy  
Perony RER (1,2)

Massy TGV

Dworzec Massy TGV położony jest w bezpośrednim sąsiedztwie stacji RER Massy-Palaiseau. Nalezy dodać, że na tej stacji też zatrzymują się TGV, lecz w skromnej w ilości 2 par dziennie. Massy TGV to praktycznie początek LGV Atlantique, LGV i perony usytuowane są w tunelu, a dworcowa hala i budynek dworca jest na zewnątrz obok peronów RER . Massy TGV posiada dwa dość ciemne i surowe perony, więc jeśli komuś, w tym kiepskim oświetleniu, uda się zrobić fotkę jakiegoś TGV to będzie prawdziwym mistrzem ...

Massy TGV Massy TGV  
po lewej stacja Massy - Palaiseau  
Massy TGV Massy TGV
Hala główna  
Massy TGV Massy TGV  
perony  



Paryskie dworce bez TGV

Paris St Lazare


Historia dworca Paris St Lazare sięga 1837 roku, kiedy oddano do eksploatacji linie towarzystwa Chemin de fer de Paris a Saint-Germain. (20.4 km linia z Paryża do Saint-Germain-en-Laye). W tej epoce budowano tylko drewniane dworce, więc ten dworzec taki właśnie był. Początkowo był to prowizoryczny budynek, zaś docelowy dworzec projektu architekta Eugene Flachat budowano i przebudowywano w latach 1842 - 1853. W tych latach dworzec ewaluował wielokrotnie. Najpierw był to dworzec z 6 peronami, potem ich ilość zwiększono do kilkunastu.
Jednak aktualny wygląd dworca to konstrukcja architekta Juste Lisch powstała 1889 roku. Dworzec został przebudowany z okazji światowej wystawy, jaka miała się odbyć 1900 roku. Dworzec ma 27 peronów, przykrytych pięcioma halami peronowymi o łącznej szerokości 190 m i długości od 100 do 170 m. Największa rozpiętość jednej z hal to 54.6 m. Główna fasada dworca i halą peronowa połączona jest zadaszonym łącznikiem.


Paris Saint Lazare Paris Saint Lazare  
Paris Saint Lazare Paris Saint Lazare      
i widok na perony

Dworzec Paris St Lazare jest dość ciekawym dworcem. Stosunkowo niska hala peronowa, ograniczona ilość światła (to chyba najciemniejszy dworzec) oraz wyjątkowa duża ilość peronów usytuowanych na jednym poziomie, sprawia że panuje tam niepowtarzalny klimat. Dworzec ma 27 peronów o numeracji od 1 do 27 i pod względem ilości peronów na jednym poziomie, jest to drugi co do wielkości dworzec w Paryżu. Dworzec obsługuje ciągi linii Paris - Rouen - Le Chavre, oraz Paris - Cherbourg. Jednak jego główna siła to pociągi podmiejskie obsługujące połączenia do Versailles Rive droite, Cergy le Haut, Mantes la Jolie, Poissy, Gisors ... Pociągi te obsługiwane są przez blaszaki prowadzone lokomotywami BB17000. Widok, tychże blaszaków, wagonów rodem z lat 60-tych są więc główną domeną i atrakcją tego dworca. Co oczywiście nie jest regułą, bo odcinek do Cherbourga fragmentami dopuszczony jest do prędkości 200 km/h, więc jak ktoś ma dużo szcześcia to może na tym dworcu zobaczyć szybkie lokomotywy serii BB26000 - Sybic.
Ponieważ dworzec połączony z linią RER A (dworzec RER Auber), RER E (Hussamann Saint lazare) oraz z liniami metra nr 13, 3, 9 (Havre caumartin), 7 (opera) i 14 (meteor - linia bezobsługowa) podziemne przejścia między tymi przystankami, można zaliczyć do jednych z najbardziej zakręconych w Paryżu. Zapewne z tego powodu, jak i również z faktu bezpośredniego sąsiedztwa galerii Lafayette kompleks handlowy okolic St lazare można zaliczyć do jednego z największych, biorąc pod uwagę pozostałe kompleksy w paryskich dworcach.


Paris Austerlitz


Dworzec Paris Austerlitz założony został przez towarzystwo kolejowe PO, Paryż - Orlean (Compagnie Paris-Orléans) 20 września 1840 z okazji otwarcia linii Paris-Juvisy, przedłużonej do Orléans w 1843 roku. W latach 1862 - 1870 dworzec został przebudowany. Zasadniczą ewolucją była budowa hali peronowej, konstrukcji Schneider & Cie powstałej w 1866 roku. Hala peronowa miała 280 m długości i rekordową jak na owe lata rozpiętość wynoszącą 52.6 m. Ciekawostką jest fakt, iż 1870 roku tak długa hala wykorzystywana była do napełniania sterowców.
W 1900 roku towarzystwo kolejowe Paryż - Orlean linie przedłużyło do centrum Paryża, więc dworzec Paris Austerlitz stał się dworcem przelotowym między linią do Orléans, a nowym dworcem czołowym Paris gare d'Orsay (zwany też Paris Orléans) powstałym w latach 1898-1900 w związku z wystawą światową w 1900 roku.
Hala dworcowa gare d'Orsay to klasyczna hala peronowa o długości 135 m, 40 m szerokości i 32 m wysokości. Jej ozdobą są piękne zegary, widoczne zarówno od środka, jak i od strony Sekwany. Wewnątrz mieściło się 16 peronów, restauracje, a także hotel dworcowy na 400 łóżek. Był to jedyny dworzec w samym sercu Paryża, stąd jego architektura i wystrój miał, wg założeń urbanistycznych, harmonizować z pobliskimi ogrodami Tuileries i zabudową Luwru. Był to także pierwszy dworzec, w którym przeprowadzono elektryfikacje która miała miejsce w 1926 roku. Obsługiwano tu do 200 pociągów na dobę, jednakże w związku z rozwojem kolei okazało się, że pociągi muszą być coraz dłuższe, a perony na dworcu d’Orsay nie mogły być już powiększone.
W 1939 roku zlikwidowano więc obsługę linii dalekobieżnych i na d’Orsay przyjeżdżały już tylko krótkie pociągi podmiejskie. Po roku dworzec został zamknięty, a tym samym dworzec Paris Austerlitz stał się znów dworcem czołowym.
Jednak tory zostały skrócone tak bardzo, że tylko jedna trzecia hali, znajduje się pod peronami. Pod resztą hali znajduje się miejsce dla podróżnych, kompleks handlowy, a także stacja do metra linii 5 powstałego w 1906 roku (naziemna cześć linii nr 5 przecina hale dworca). Zbudowano też dwie małe hale boczne o rozpiętości 28 m, tak wiec trzy hale mają łączną rozpiętość 109 m. Odpowiednio przebudowano też układ torowy zwiększając ilość peronów z sześciu, mieszczących się w pod glówną halą, do 15.
W takim stanie dworzec, nawiedzony jeszcze przez powódź 1910 roku, przetrwał do dnia dzisiejszego. Należy jeszcze dodać, że pewnej przebudowy podziemnej części dworca dokonano w 1979 roku, kiedy otwarto linie szybkiej kolei RER C. W podziemnej części Paris Austerlitz znajduje się 4 perony RER C i można powiedzieć, że pewnym sensie dworzec znów stał się dworcem przelotowym, bo linia RER C przebiega częściowo pod halą peronową i wiedzie przez Orsay. Oczywiście już jako przystanek RER, znajdujący się obok budynku dworca Paris d'Orsay, w którym od 1973 znajduje się muzeum ipresjonistów.
W tym samym czasie na dworcu Austerlitz dobudowano jeszcze dodatkowych 5 peronów znajdujących się już poz zwykłymi wiatami. Dworzec ma wiec w sumie 20 peronów. Obecnie ze względu na budowę komleksu budynków miedzy Sekwaną a dworcem, ta część torów jest przebudowywana i znajduje się już pod stropem nowo wybudowanego budynku.
Dworzec Paris Austerlitz w 1990 roku, po uruchomieniu linii dużej prędkości TGV Atlantique znacznie osłabił swoją pozycje. Część atlantycką dworca przejęta została przez dworzec Montparnasse, obsługiwany przez TGV.


Paris Austerlitz Paris Austerlitz  
Paris Austerlitz Paris Austerlitz  
wnętrze hali (perony 13 - 18)
Paris Austerlitz Paris Austerlitz
perony a w oddali hala peronowa      
Paris Austerlitz Paris Austerlitz
i dworcowa hala      
Paris Austerlitz i kasy ...      

Dworzec Paris Austerlitz z punktu widzenia miłośnika kolei jest dworcem z tzw. duszą. Hala peronowa o rekordowej rozpiętości (największej ze wszystkich paryskich dworców) jest swego rodzaju dziełem architektury, ale należy dodać, że stan tej prawie 150 letniej hali jest opłakany.
Dworzec ma 20 peronów. Perony o numeracji 1,2,3 i 4,5 znajdują sie pod stropem nowo wybudowanego budynku. Obecnie są zamknięte i przebudowywane. Perony 7,8 znajdują się pod wiatą obok bocznej hali. Pod główną halą znajduje się 6 peronów o numeracji 13 - 18 a pod dwiema bocznymi halami znajdują się perony 9,10, 11, 12 oraz 19,20,21. Dworzec zasadniczo obsługuje ciąg linii Paris - Orléans - Limoges - Toulouse, oraz dodatkowo do Tours przez Vendome. Z dworca odjeżdżają wiec pociągi do Orléans, Toulouse, Rodez, Bourges, Montluçon, Barcelony i Madrytu oraz nocne pociągi do Nice i Perpingan.
Na dworcu można spotkać lokomotywy serii BB7200, BB22200, a ponieważ na odcinku do Orléans obowiązuje prędkość 200 km/h można też spotkać lokomotywy serii BB26000 (Sybic).


Kilka słów o dworcowych zapowiedziach

W Paryżu i we Francji, na wszystkich dworcach SNCF, pociągi zapowiada jeden i ten sam miły głos - jest to automat, ale nie mający nic z cech badziewnej automatycznej gadaczki jaka jest na dworcu Poznań Glówny ;-)
oto fragment zapowiedzi pociągu TGV9866 , Marseille St. Charles - Bruxelles Midi na stacji Avignon TGV : mp3